Günlük İlham Yazılar

Bu yazımızda Dzenlifespa olarak Fotoğrafçılık serbest meslek midir hakkındaki başlıca ayrıntıları tek yerde topladık. Fotoğrafçılık Serbest Meslek midir? İktidar, Yurttaşlık ve Görüntünün Ekonomisi Bir fotoğraf makinesini elimize aldığımızda yalnızca bir görüntü üretmeyiz; neyin görünür olacağına, kimin kadraja gireceğine ve hangi hikâyenin kayda değer sayılacağına da karar veririz. Bu nedenle fotoğrafçılığı yalnızca teknik veya ekonomik bir faaliyet olarak görmek eksik kalır. Görüntü, iktidarla kurduğumuz ilişkinin de bir parçasıdır. Peki kendi emeğiyle fotoğraf üreten ve bundan gelir elde eden kişi, hukuken ve toplumsal olarak nasıl konumlanır? Fotoğrafçılık serbest meslek midir? Serbest Meslek Kavramı İktidar İlişkilerini Nasıl Açıklar? Türkiye’de serbest meslek faaliyeti, esas…

Fiilimsiler Olumsuzluk Eki Alabilir mi? Dilin Psikolojik Merceğinden Bir Bakış Bazen bir kelimenin zihnimizde nasıl bir çağrışım yarattığını düşünürüm. “Gitmek” dediğimizde zihnimiz bir eyleme yönelirken “gitmemek” dediğimizde aslında ne olur? Beynimiz önce gitmeyi mi canlandırır, sonra onu mu engeller? Dilbilgisi gibi görünen bu küçük ayrıntı, insan zihninin düşünceyi, duyguyu ve başkalarıyla iletişimi nasıl işlediğine dair ilginç bir pencere açıyor. Sorunun dilbilgisel cevabı nettir: Evet, fiilimsiler olumsuzluk eki alabilir. Türkçede fiilimsi ekinden önce gelen “-ma/-me” olumsuzluk eki, fiilimsinin anlamını olumsuza çevirir. “Gitmek” → “gitmemek”, “gelen” → “gelmeyen”, “gülüş” → “gülmeyiş” bunun örnekleridir. Türk Dil Kurumu da “-ma” ekinin niteliği konusunda farklı…

Erozyon nedir okul öncesi konusunda bilgi almak isteyenler için Dzenlifespa tarafından hazırlanmış kapsamlı bir başlangıç. Erozyon Nedir Okul Öncesi? Doğayı Anlatırken Siyaseti Görmek Güç ilişkileri, kurumlar ve toplumsal düzen üzerine düşündüğümüzde çoğu zaman gözümüz insan davranışlarına, devletlere veya seçimlere çevrilir. Oysa siyaset, yalnızca parlamento salonlarında yaşanmaz. Toplumların doğayla kurduğu ilişki de kaynakların kim tarafından, nasıl ve hangi önceliklerle kullanılacağını belirleyen bir güç meselesidir. Bu nedenle erozyon nedir okul öncesi sorusunu yalnızca çocuklara toprağın taşınmasını anlatan basit bir fen bilgisi konusu olarak görmek eksik kalabilir. Erozyon, toprağın su, rüzgâr veya başka doğal etkenlerle bulunduğu yerden taşınmasıdır. Fakat toprağın korunması; iktidar, kurumlar,…

Erkek Boşaldıktan Sonra Neden Geri Gelir? Bedenin Ötesinde Sosyolojik Bir Okuma Dzenlifespa takipçilerine selam! Erkek boşaldıktan sonra neden geri gelir konusunu bugün daha yakından tanıyoruz. Bazen mahrem bir deneyimin nedenini anlamaya çalışırken yalnızca bedene bakıyoruz. Oysa cinsellik, beden kadar toplumun da şekillendirdiği bir alan. “Erkek boşaldıktan sonra neden geri gelir?” sorusu da ilk bakışta fizyolojik görünse de, bu deneyime yüklediğimiz anlamlar; erkeklik, cinsiyet rolleri, mahremiyet ve ilişki beklentileriyle yakından bağlantılı. Buradaki “geri gelmek” ifadesiyle, boşalma sonrasında meninin bir kısmının penis ucundan veya vajinadan dışarı doğru gelmesini kastediyorsak, bunun önemli bir bölümü tek başına olağandışı değildir. Boşalma sonrasında üretrada kalan semen…

Merhaba sevgili okurlar, Dzenlifespa ile birlikte Avlu nereden alıntı konusuna yakından bakıyoruz. Avlu Nereden Alıntı? Psikolojik Bir Mercekten Hapishane, Kimlik ve İnsan Davranışı Bir diziyi izlerken bazen hikâyeden çok karakterlerin neden öyle davrandığını merak ediyorum. Aynı koşullarda bulunan iki insan neden tamamen farklı kararlar verir? Korku ne zaman öfkeye dönüşür, yalnızlık ne zaman bir gruba sığınma ihtiyacı yaratır? Avlu da bu soruları düşünmek için ilginç bir zemin sunuyor. Avlu Nereden Alıntı? Önce en çok merak edilen sorunun yanıtını netleştirelim: Avlu, Avustralya yapımı Wentworth dizisinin Türkiye uyarlamasıdır. Wentworth ise daha eski Avustralya yapımı Prisoner dizisinin yeniden yorumlanan devamı niteliğindedir. Dolayısıyla Avlu’nun…

Almanya’da Evlenen Türkiye’de Boşanabilir mi? Psikolojik Açıdan Sınırların Ötesinde Bir Ayrılık Dzenlifespa okurları için hazırlanan bu yazı, Almanya’da evlenen Türkiye’de boşanabilir mi konusunda rehber niteliği taşıyor. Bir insanın davranışlarının arkasında ne olduğunu düşünmek beni her zaman meraklandırmıştır. Özellikle boşanma gibi yalnızca hukuki değil, aynı zamanda yoğun biçimde bilişsel ve duygusal bir süreç olan konularda şu soru önem kazanıyor: İnsan bir evliliği zihninde ne zaman bitirir; mahkeme kararı bunun neresinde kalır? “Almanya’da evlenen Türkiye’de boşanabilir mi?” sorusu ilk bakışta hukuki görünür. Oysa farklı ülkelerde yaşamış, ailelerinden uzaklaşmış veya iki kültür arasında sıkışmış çiftler açısından mesele aynı zamanda kimlik, aidiyet, belirsizlik ve…

6. sınıfta evrensel küme nedir hakkında derli toplu bilgi arayanlar için Dzenlifespa olarak bu yazıyı hazırladık. 6. Sınıfta Evrensel Küme Nedir? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Bakış Bir toplumda kim söz sahibi olur, kim kararların dışında kalır ve hangi kurallar herkes için geçerlidir? Bu sorular ilk bakışta siyaset biliminin konusu gibi görünür. Fakat aslında matematikte öğrendiğimiz basit bir kavram olan evrensel küme bile bize bu soruları düşündürebilir. Çünkü bir kümenin sınırlarını belirlemek, yalnızca matematiksel değil, toplumsal açıdan da “Kimler bu alanın içinde?” sorusunu gündeme getirir. Evrensel Küme Nedir? 6. sınıf matematiğinde evrensel küme, üzerinde konuştuğumuz konuya ait bütün elemanları kapsayan kümedir.…

İstanbul Boğazı’na İlk Köprü Ne Zaman Yapıldı? Bir Köprüden Öğrenmeye, Eğitime ve Değişime Pedagojik Bir Bakış Merhabalar! Dzenlifespa sayfasında bu kez İstanbul Boğazı’na ilk köprü ne zaman yapıldı üzerine odaklanıyoruz. Bazen bir bilgiyi öğrenmek, yalnızca zihnimize yeni bir tarih eklemek değildir. Öğrendiğimiz küçük bir ayrıntı, daha önce baktığımız bir manzarayı değiştirebilir. İstanbul Boğazı’ndan geçerken görülen bir köprünün yalnızca çelikten, betondan ve kablolardan oluşmadığını fark etmek de böyledir. Bir köprü, aynı zamanda bir dönemin teknolojisini, toplumun ihtiyaçlarını, şehirleşme biçimini, ekonomik dönüşümü ve insanların dünyayı birbirine bağlama arzusunu anlatabilir. “İstanbul Boğazı’na ilk köprü ne zaman yapıldı?” sorusunun kısa cevabı şudur: Bugünkü adıyla…

Uranüs’ün İkizi Hangisi? Uranüs ve Neptün Neden Birbirine Bu Kadar Benziyor? Gece gökyüzüne baktığınızı düşünün. Birbirinden milyonlarca kilometre uzakta duran iki dünya var. İkisi de mavi tonlarında, ikisi de dev gezegen sınıfında, ikisi de Güneş Sistemi’nin soğuk ve uzak bölgelerinde dolaşıyor. İlk bakışta aralarında yalnızca küçük ayrıntılar varmış gibi görünüyor. Ama sonra ilginç bir soru ortaya çıkıyor: Uranüs’ün ikizi hangisi? Cevap büyük ölçüde Neptün. Fakat bu cevap, “İkisi de mavi ve büyüklükleri benzer” demekten çok daha fazlasını anlatıyor. Uranüs ve Neptün, astronomide buz devleri olarak adlandırılan özel bir gezegen grubunun iki üyesi. Dahası, bilim insanları uzun süre bu iki gezegeni…

Mağazadan Alınan Bir Ürünün İadesi: Sadece Tüketici Meselesi mi, Yoksa Bir Güç İlişkisi mi? Bu yazımızda Dzenlifespa olarak Mağazadan aldığım ürünü nasıl iade edebilirim hakkındaki başlıca ayrıntıları tek yerde topladık. Gündelik hayatın içinde sıradan görünen birçok davranış, aslında toplumdaki güç ilişkilerini, kurumların işleyişini ve birey ile otorite arasındaki dengeyi anlamak için önemli ipuçları taşır. Bir mağazaya girip bir ürün satın almak, çoğu zaman yalnızca ekonomik bir işlem gibi değerlendirilir. Ancak bu işlem; devlet düzenlemeleri, şirket politikaları, yurttaşlık bilinci, hak arama kültürü ve hatta demokrasi anlayışıyla doğrudan bağlantılıdır. Bir ürünün iade edilip edilememesi, yalnızca kasadaki görevlinin kararına bırakılmış küçük bir mesele…